Hulp bij pesten

Golden Health

Op het internet staat veel informatie om je te helpen als je slachtoffer bent van een pester. Zo is er veel waardevolle informatie te vinden, maar ook veel onzinnige tips komen voorbij, zoals: dat je rustig moet blijven, vermijd pesters, zoek mensen op die je wel accepteren, blijf jezelf enz. Dit had je vast zelf ook wel kunnen bedenken. Als het zo makkelijk is om van het pesten af te komen, zou het pesten niet eens meer bestaan.

Als het pesten namelijk al in een ver gevorderd stadium zit dan is het niet zo makkelijk meer om het pesten te stoppen. Je bent er dan namelijk psychisch al zo slecht aan toe dat er wel iets meer moet gebeuren. Emoties als bijvoorbeeld: machteloosheid, onzekerheid, schaamte en eenzaamheid zijn dan meer regel dan uitzondering.
Omdat ik je wel serieus neem met je probleem, geef ik je als pestspecialist echte adviezen wat je kunt doen als je al structureel gepest wordt. Lees dus vooral verder…

 

 

Wat is nu precies pesten?

Pesten is een vorm van psychische mishandeling. Er is een groot verschil tussen plagen en pesten. Plagen is vrij onschuldig, als je bijvoorbeeld twee vingers achter iemand zijn hoofd houdt met de bedoeling hem of haar als een ezel te willen aanduiden kan dat nog prima onder plagen vallen. Daar is niks mis mee. Het wordt anders als het kwetsend wordt. Als je uitgescholden en vernederd wordt. In het bijzonder als er nog fysiek geweld bij komt kijken.
Pestgedrag kan zich uiten in veel verschillende soorten en maten.

 

De voornaamste pestvormen zijn:

  • sociaal pesten
  • verbaal pesten
  • fysiek pesten
  • cyber pesten

 

Sociaal pesten:

Er wordt negatief over je geroddeld. Vaak worden er kwetsende dingen over je verteld die erg pijn doen. Ook kun je buitengesloten of genegeerd worden. Je goede naam wordt door het slijk gehaald.

 

Verbaal pesten:

In tegenstelling tot sociaal pesten, is verbaal pesten meer direct. De confrontatie wordt aangegaan om je direct uit te schelden, te vernederen, kleineren. In veel gevallen is het een grote groep, of een complete klas die zich tegen jou keert. Je voelt je hierdoor zeer kwetsbaar, bang, alleen, onzeker, verdrietig enz.

 

Fysiek pesten:

Bij deze vorm van pesten komt er naast het schelden, intimideren en bedreiging ook nog eens geweld bij te pas. Je wordt geschopt, geslagen, geduwd.

 

Cyber pesten

Cyberpesten wordt gedaan via internet. Het kan gaan om beledigingen via bijvoorbeeld Facebook of Instagram. Ook worden gevoelige naaktfoto’s via internet in omloop gebracht via bijvoorbeeld WhatsApp. Deze vorm van pesten komt vaker voor op middelbare scholen.

 

 

Waarom pesten mensen?

Het pestgedrag ontstaat vaak uit een onzekerheid van de pester. Het is deels een machtsspelletje. De pester voelt zich door het pestgedrag ook stoer ten opzichte van de rest van de klas of groep. Op die manier kunnen ze hun eigen onzekerheid verdoezelen. Soms kan jaloezie een reden zijn. Als jij bijvoorbeeld goede punten haalt op school, dan kan het voorkomen dat iemand die geen of minder goede punten haalt, hier jaloers om wordt. Het is dus goed mogelijk dat de pester te kampen heeft met psychische problemen.
Ze zoeken een slachtoffer op die wat minder assertief is. Vaak is het doelwit een persoon die zich weinig bemoeit met andere kinderen. In het begin zijn ze nog wat aan het uitproberen. Maar als jij niet alert reageert, voelt de pester dat hij ‘succes’ boekt met zijn of haar gedrag. Waardoor de pester zijn/haar kans schoon ziet om dat ‘succes’ groter te maken. Uiteindelijk komt er dan een moment dat je geen verweer meer kan bieden tegen de overmacht van de pester. Wat ook vaak gebeurd is dat groep – of klasgenoten partij kiezen voor de pester.
Pesten is een vorm van mishandeling die zeer kwetsend is en bedoeld om de ander opzettelijk zoveel mogelijk pijn te berokkenen. Deze mishandelingen kunnen zowel geestelijk zijn als lichamelijk. Deze geestelijke en lichamelijke mishandelingen hebben gevolgen voor je zelfvertrouwen. je kunt er erg onzeker van worden, tot op latere leeftijd aan toe. Er zijn veel gevallen bekend van volwassenen die vroeger als kind ernstig gepest werden, die hier nog steeds de prijs voor betalen.

 

                                                                                                                    

 

Waar komt pestgedrag voor?

Pestgedrag komt vooral voor op scholen, sportclubs maar ook volwassenen kunnen nog steeds worden getreiterd op het werk. Wat betreft het werk kom ik hier later nog even op terug. Ook tussen buren onderling komt pestgedrag voor, en ook in het uitgaansleven en tussen familie, vrienden en kennissenkringen komt dit gedrag voor.
We blijven nu nog even bij het pestgedrag op scholen.
Bij kinderen die slachtoffer zijn van pestgedrag kunnen er gevoelens en emoties ontstaan van: onzekerheid, angst, machteloosheid, schaamtegevoel, slaapproblemen. Ook durft het kind niet meer naar school, de schoolresultaten lijden er onder. Het kind durft er met niemand over te praten, niet met de ouders en de leerkracht of schoolleiding.
Na langdurig treitergedrag loopt het kind grote kans op ernstige psychische klachten en schade tot depressie aan toe. Pestgedrag komt voor vanaf de leeftijd 9-12 jaar. Na deze leeftijd blijft de kans op het treiteren bestaan tot zelfs volwassen leeftijd.

 

De mogelijke gevolgen en psychische klachten kunnen zijn:

  • verslechterde schoolprestaties
  • angststoornissen, angst om te falen
  • stressklachten
  • slaapproblemen, bedplassen, vermoeidheid
  • onzekerheid, geen zelfvertrouwen
  • depressies
  • fysieke klachten zoals: buik en hoofdpijn
  • eenzaamheid

 

 

Wat te doen tegen pesten op school?

Dan ga ik nu concreter in op je vraag ‘hoe kan ik het pesten stoppen?’ Op de eerste plaats: laat het pestgedrag niet te lang doorgaan. Hoe langer het duurt, hoe erger het wordt. Het is dan belangrijk om voor jezelf op te komen. Kom zo snel mogelijk in actie. Wanneer je meer zelfvertrouwen hebt, kun je je beter weren. Als je het pesten te lang laat doorgaan, wordt het steeds moeilijker om het pesten te kunnen stoppen. De pester krijgt op die manier steeds meer macht, en voelt zich steeds sterker. Dit in tegenstelling tot jouw zelfvertrouwen, die juist steeds meer afneemt. Dus laat het niet te ver doorgaan.
Als het pesten al een langere tijd aan de gang is, ook dan moet je natuurlijk iets doen. Hoe moeilijk het ook kan zijn, je kunt dan toch het beste je ouders over de situatie in kennis stellen zodat zij met jou kunnen praten. Dit lucht vaak al op, maar het probleem wordt hiermee niet uitgeroeid. Je ouders kunnen dan het beste de school benaderen. Je kunt ook zelf het gesprek aangaan met de schoolleiding of je leerkracht. Ik weet dat scholen hier zeer serieus mee omgaan, omdat pesten op school een serieus groot probleem is. Waarbij de kans op psychische schade zeer groot kan zijn. Dus het is van groot belang dat het pesten gestopt wordt.
Mocht je er niet aan uitkomen, dan doe je er zeker verstandig aan contact met mij op te nemen. Korte telefonische of e-mail gesprekken zijn bij mij altijd gratis dus daar hoef je je geen zorgen over te maken. Het gaat erom dat jij zo snel mogelijk van het pesten afkomt!

 

 

Gepest worden op het werk

Naast treiterijen op school, komt dit gedrag ook veelvuldig voor op het werk. Keer op keer wordt u buitengesloten, genegeerd, vernederd, belachelijk gemaakt, uitgescholden enz.
De consequenties zijn groot; voorbeelden van emoties : met veel tegenzin naar uw werk, u voelt zich eenzaam omdat het pestgedrag vaak in groepsverband plaatsvindt, uw zelfvertrouwen loopt er schade door, u wordt bang en onzeker enz.

 

Wanneer ben je kwetsbaar om slachtoffer te worden?

Eigenlijk zijn er geen specifieke types die extra kwetsbaar zijn om gepest te worden. Mensen die nauwkeurig en accuraat hun werk uitvoeren en over een bovengemiddelde intelligentie beschikken of mensen die veel zelfvertrouwen hebben, kunnen tot de slachtoffers behoren. Het is dus niet per se zo dat alleen slungelachtige einzelgängers worden getreiterd.
Wel is de manier van belang hoe je reageert tegen een aanval van een pester. Als je het te ver uit de hand laat lopen geef je de pester al zoveel macht en succes dat het van kwaad tot erger wordt. Een sterk assertiviteitsvermogen is dan van groot belang.

In mijn praktijk geef ik dan ook regelmatig persoonlijke assertiviteitstrainingen. Deze zijn dan vooral bedoeld voor slachtoffers van pestgedrag.
Uit eigen ervaring kan ik u vertellen dat het veel gemakkelijker is om pestgedrag wat nog redelijk in de beginfase zit, in de kiem te smoren. Wanneer er namelijk al sprake is van vergevorderd en gestructureerd treitergedrag, heeft de pester al een zekere macht bereikt. In de beginfase van het pesten is die macht er nog niet. Dan zijn het eigenlijk nog maar wat pogingen om te kijken hoe u er op reageert. Die macht wordt pas bereikt als de pester het gevoel krijgt dat hij of zij ‘succes’ boekt. Dit ‘succes’ ontstaat dan door uw manier van reageren. Als u hier in het begin al niet alert op reageert, u laat het maar voor wat het is, voelt de pester al gauw dat hij of zij een zwakke plek in uw verdediging heeft gevonden. Het vinden van deze zwakke plek wordt al gauw ervaren als een beginnend succes. En dat succesje smaakt naar meer. Als het dan zover komt dat de pester eenmaal het machtsgevoel bereikt heeft is het hek van de dam.

 

 

Tips tegen pesten

 

Om uw vraag ‘hoe kan ik het pesten stoppen’ wat te concretiseren. Als er eenmaal een structuur en regelmaat in het pestgedrag is ontstaan, is het niet makkelijk om het pestgedrag te stoppen. Maar wat niet makkelijk is is nog niet onmogelijk! Niks doen is dan zeker geen optie. Als het pesten doorgaat, loopt u kans dat u zelf gaat geloven in de aantijgingen die de pester aandraagt. Dat is iets wat u moet zien te vermijden.

 

 

Acties die u kunt ondernemen zijn bijvoorbeeld:

 

* Probeer in gesprek te komen met de pester
Dit is zeker niet de makkelijkste, maar wel de beste actie die u kunt ondernemen. Probeer op een strategisch juist moment een gesprek aan te gaan met uw pester. Vertel hem of haar bijvoorbeeld dat het erg kwetsend en persoonlijk is wat hij of zij over u zegt. Probeer dan zo concreet mogelijk uit te leggen wat u van de situatie vind, en dat u graag zou willen dat hij of zij stopt met dit kwetsende gedrag. Ga vooral niet dreigen. want dat werkt in dit stadium meestal averechts.

 

* Bespreek de situatie met je leidinggevende
Uiteraard begrijp ik dat het erg moeilijk kan zijn om de dader aan te spreken. Je hebt er een behoorlijke dosis lef voor nodig. U bent immers al zolang getreiterd en gekleineerd. Hierdoor bent u een groot deel van uw zelfvertrouwen kwijtgeraakt. Een andere optie is dan om de situatie voor te leggen aan uw leidinggevende. U kunt vertellen dat u al langere tijd met regelmaat getreiterd wordt door een bepaald persoon of personen. Mogelijk zullen de betrokkenen dan bijeen worden geroepen om op die manier tot concrete afspraken te komen. Werkgevers zijn volgens de Arbowet verplicht zorg te dragen voor een veilige en sociale werkomgeving. Als u vind dat uw geestelijke welzijn onder deze pesterijen komt te lijden, dan doet u er goed aan dit bespreekbaar te maken met uw werkgever.

 

* Een vertrouwenspersoon van buitenaf
Mocht dit onverhoopt niet tot succes leiden, dan kunt u ook een vertrouwenspersoon van buitenaf inzetten. Ik ben zelf ook beschikbaar voor uw probleem, dus u doet er zeker verstandig aan om contact met mij op te nemen!

 

 

Is pesten wettelijk strafbaar?

Om deze blog zo volledig mogelijk te maken en omdat veel mensen zoeken op deze zoekterm neem ik het als zodanig mee in het geheel.
Om te beginnen ben ik geen jurist. Psychologen, therapeuten, counselors, zijn psychologische hulpverleners, dat is het werkterrein waar ik verstand van heb. Voor zover ik weet is pesten op zich niet strafbaar. Wat ik wel weet is dat wanneer u wordt bedreigd of lichamelijk wordt mishandeld, u hiervan aangifte kan doen. Ook als het gaat om cyberpesten (onlinepesten), en uw goede naam wordt bijvoorbeeld op Facebook of WhatsApp door het slijk gehaald door beledigingen die onwaarheden bevatten. Dan zou u eventueel aangifte kunnen doen van smaad en/of laster. Maar of dit alles de onderlinge verstandhouding met uw collega’s en werkgever ten goede komt, ik denk het niet.

 

 

Samenvattend

Tot slot hoop ik dat ik u op deze manier uw vraag ‘hoe kan ik het pesten stoppen?’ heb kunnen beantwoorden. Ik heb het gehad over wat u het beste kan doen om het pesten te stoppen, wat pesten is, welke vormen er van pesten bestaan, wat de gevolgen kunnen zijn van pesten, wat de kenmerken zijn van pesten, waar pesten voorkomt, de mogelijke psychische klachten die kunnen ontstaan. Ook heb ik pesten op het werk besproken, wat u er aan kan doen, en of pesten wettelijk strafbaar is.

Het slachtoffer krijgt dan vaak psychische hulp, maar door geen aandacht te besteden aan de bron van de oorzaak, de pester dus, krijgt hij of zij de kans om bij een ander slachtoffer weer een onherstelbare psychische ravage aan te richten. Daarnaast kan ook bij de pester sprake zijn van psychische problemen. Denk bijvoorbeeld aan: onzekerheid, jaloersheid, maar mogelijk zijn er bij een nader onderzoek diepere oorzaken te vinden voor dit gedrag, bijvoorbeeld dat de pester zelf vroeger gepest of mishandeld is.

Mocht het zo zijn dat u gepest wordt en u er zelf niet aan uit kan komen, dan doet u er zeker verstandig aan om contact met mij op te nemen. Doe dat gewoon. Mailcontact of korte telefonische gesprekken zijn bij mij kosteloos. Het gaat erom dat je weer met plezier naar school of naar uw werk gaat, en dat het getreiter gestopt wordt!

Dan rest me nog u te bedanken voor het lezen van mijn blog. Mocht het zo zijn dat u erop wilt reageren, neem ook dan gerust contact met me op. Zorg goed voor uzelf…

 

Tekst: René E. Jansen
coach, therapeut,psycholoog
MindCure Coaching & Therapie

Meer blog berichten

Ik vind het leven te saai

Ik vind het leven te saai

Je vind het leven te saai, dan kan dit een signaal zijn dat je niet tevreden bent over het leven, en dat je niet gelukkig bent op de manier hoe je...

Lees meer
Het leven zit me tegen

Het leven zit me tegen

Je kan er niet meer tegen Je hebt het gevoel dat niks lukt. Het is een brok ellende, en dit alles keer op keer op keer. Waar je ook aan begint, niks...

Lees meer